ESPAINIAKO BANKUAK IRPHa MANIPULAGARRIA DELA ONARTU DU

ADIERAZGARRIA EZ DELA, GARDENTASUNIK EZA ETA NAHIKOA KONTROLIK EZ DUELA ERE FROGATUTA GERATU DIRA

ALBISTE EZIN HOBEA ESTATU ESPAINIARREAN 1,3 MILIOITIK GORA DIREN FAMILIA KALTEDUNENTZAT

Donostia, 2015-6-16

Maite Ortiz eta José María Erauskin IRPH Stop Gipuzkoa elkarteko abokatuek Espainiako Bankuak euren galderei erantzutea lortu dute. Burgosen Kaleratzeak Stop elkarteko kide batek Kutxabanken aurka IRPH aplikatzeagatik jarritako salaketa baten testuinguruan izan da.

Egin zaizkion 15 galderei idatziz eman dien erantzunean, erakunde erregulatzaileak onartzen du aurrezki kutxa bakoitzak IRPHan eragina izan zezakeela berak aplikaturiko interesak igoaz, eta bere eraginaren tamaina zehaztasun matematikoz kalkulatu zitekeela gainera. Indize honek kalteturikoen salaketa nagusia egiazkoa dela onartzen da modu honetan.

Garbi geratzen da gainera IRPHa ez dela maileguen merkatuaren adierazgarri: Espainiako Bankuak onartzen du indize honen kalkuluan, batezbesteko sinplea izaki, aurrezki kutxa guzti-guztiek pisu berdina zutela. Aurrezki kutxarik txikienaren kasua aipatzen da, maila lokalekoa eta merkatuaren osotasunean inolako garrantzirik ez zuena, eta 600 aldiz handiagoa zen aurrezki kutxarekin alderatzen da, eta onartzen da biek ere pisu berbera zutela batezbestekoan.

Onartzen da gainera aurrezki kutxa batek IRPHarengan eragiteko bere interes tipoak igo eta honen ondorioz bere negozio bolumena jaisten bazuen ere batezbestekoan zuen pisua ez zela aldatzen, eta komisioak igotze hutsarekin ere eragin zezaketela.

Manipulagarria dela eta adierazgarri ez dela erakusteaz gain, erantzunek beste gabezia nagusi bat agerian utzi dute: gardentasun eta kontrolik eza. IRPHa kalkulatzeko abusuzko zirelako baliogabetuak izan diren interes tipoak (zoru klausula edota gorantzako biribiltzea adibidez) erabili ote diren itaunduta, merkatuaren erregulatzaile eta indizearen kontrolaren erantzule den erakundeak onartu du ez duela galdera erantzuteko nahikoa informaziorik.

IRPH Stop Gipuzkoaren balorazioa

Elkarteak pozez hartu du garaipen handi hau, lapurreta honi amaiera emateko bidean erabakigarria izan daitekeelako. Gure kalkuluen arabera IRPHaren aldaera desberdinek 40.000 familiatik gora kaltetzen ditu edo kaltetu ditu Hego Euskal Herrian, eta orotara 1,3 milioitik gora dira estatu espainiarrean kalteturikoak. Indize hau aplikatzeak hilero 300 euro ingurutan garestitzen du mailegua, eta askok etxea galdu dute horren erruz. Milioi askoko iruzurra da beraz, familiengan eragin oso larriak dituena.

Espainiako Bankuaren aitormen hau zabalik ditugun auzibide guztietan sartuko dugu orain. Donostia, Guadalajara edota Bartzelonako Merkataritza Arloko epaitegiek 40 epaitik gora ebatzi dituzte IRPHa baliogabetuaz. Baina Gipuzkoako Probintzia Auzitegia guztiz kontrako noranzkoan dabil, herrialde honetan ebatzi diren epai guztiak bertan behera utziaz. Froga berri honekin, bere argudio gabezia agerian geratzen da, eta dei egiten diogu bere jarrera aldatu dezan, Gipuzkoako familiak Espainiako Auzitegi Gorenera jotzera behartu ez ditzan. Horregatik, IRPH Stop Gipuzkoak aste honetan bertan Auzitegiaren aurrean mobilizazioak egiteko asmoa du.

Gainera, kaltetuak izan diren familia guztientzat baliogarria izango den konponbide global bat exijitzen dugu. Epaitegietan borroka irabaziko dugula gero eta nabarmenagoa den arren, onartezina da kaltetuek euren eskubideak bermatu daitezen epaitegietara jo behar izatea. Indize honekin lapurturiko diru guztia itzuli beharra dago, eta etxegabetuak izan diren familiek euren etxebizitzetara itzuli behar dute.

Azkenik, PNV, PSE-PSOE eta PPri erantzukizunez jokatzeko dei egiten diegu, Kutxabanken erantzule politiko diren heinean, hauxe baita EAEn IRPHa gehien aplikatu duen banketxea. Dagoeneko jaso dituzten eta hogeita hamarretik gora diren zigorrei helegiteak jartzeari utzi diezaioten exijitzen diegu. Herritarron aurrezkiekin sorturiko aurrezki kutxen oinordeko denak ezin du izan herritar horiexek euren eskubideen alde epaitegietara jotzera behartzen dituen munstroa. Aski da! Akatsa onartu eta lapurtu diguten guztia itzultzeko ordua da.

Oharra: Espainiako Bankuaren erantzunak Abogados Res-ek eman zuen argitara eta hemen topa dezakezu.

Espainiako Bankuak amore eman du gure abokatuen galdeketaren aurrean, eta IRPHaren gabeziak onartu beharra izan du. Berria EFE agentziak emandu ezagutzera gaur, 2015-6-15, eta ABC, El Diario Vasco eta El Confidencial bezalako hedabideek jadanik jaso dute. Dokumentu osoa Abogados Res-en webgunean ikus daiteke. IRPH Stop Gipuzkoa elkartetik bihar egingo dugu gure balorazioa.

Burgoseko Merkataritza Arloko epaitegiak ez ditu Espainiako Bankuaren aitzakiak onartu, eta IRPHaren kalkuluari buruz egin zaizkion galderei erantzuteko eskatu dio berriz ere.

Galderak IRPH Stop Gipuzkoa elkarteko abokatu boluntario diren Maite Ortiz eta José María Erauskinek egin zituzten, IRPHa aplikatzeagatik Kutxabanken aurka Burgosen eramaten ari diren auzi baten testuinguruan. Espainiako Bankuak erantzuteari uko egin zion prozeduraren parte ez dela argudiatuaz, eta epaitegiak argitu dio lekuko gisa erantzun behar duela. Epaileak erantzunak jaso bitartean prozedura etetea erabaki du.

Ez da Espainiako Bankuak IRPHaren inguruan justiziarekin elkarlanean aritzeari uko egiten dion lehendabiziko aldia: aurretik Donostian aurkezturiko salaketa batetan ere erantzuteari uko egin zion, eta orduan sekretua gordetzeko betebeharra argudiatu zuen.

Justiziaren eta Espainiako Bankuaren arteko talka hau Donostia, Bartzelona eta Guadalajarako Merkataritza Arloko epaitegiak eta Gipuzkoako Probintzia-Auzitegia aurrez aurre jarri dituen liskarrari batu zaio. Aipaturiko epaitegiek IRPHa baliogabetzen duten epaiak ebazten jarraitzen dute, eta Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak Kutxabankek helegitea jarririko epaiak bertan behera uzten ditu, kalteturiko familiak Espainiako Auzitegi gorenera jotzera behartuaz. Familia hauek salatu dute Probintzia-Auzitegiak IRPHaren aplikazioa babestu duela, banketxeek indizearengan «nolabaiteko eragina» izan dezaketela onartu arren. Eta horixe da hain zuzen ere IRPHa baliogabetzea eskatzeko argudio nagusietako bat.

IRPHaren inguruko setioa Bruselatik ere bultzatua izaten ari da. Datorren asteartean bertan erreferentzia-indizeen inguruko Europako araudi berri bat onartu liteke, IRPHak betetzen ez dituen gardentasun eta sendotasun baldintza minimo batzuk ezartzera datorrena.

Burgosen gertatu da. Bertan, IRPH Stop Gipuzkoa elkarteko Maite Ortiz eta José María Erauskin abokatuek bertako PAH elkarteko kide den eta Kutxabanken IRPHak kaltetua den lagun baten kasua daramate.

Abokatuek epaileari eskatu zioten Espainiako Bankuari galdera-sorta bat bidaltzeko. Galderak indize honen zenbat irregulartasun azaleratze aldera eginak izan ziren. Epaileak eskaria onartu, eta galderak Espainiako Bankuari bidali ziren.

Baina Espainiako Bankuak justiziarekin elkarlanean aritzeari uko egin dio, prozeduraren parte ez dela argudiatuz. Aitzakia merkea da, eta Espainiako Bankuak aitzakia hori asmatzen egin duen esfortzua galderei erantzuteko egin behar zuena baino handiagoa izan da. Izan ere, galderek bai edo ez erantzutea eskatzen zuten. Argi dago IRPHa kosta ala kosta babesteko interesa duela Espainiako Bankuak. IRPHa estatu-kontua da dagoeneko.

Gogoratu behar da hau ez dela Espainiako Bankuak IRPHaren inguruan justiziari laguntza emateari muzin egin dion lehen aldia. Aurretik, Donostiako kasu batetan ere erantzuteari uko egin zion eta orduan “sekretua” gorde beharra argudiatu zuen.

ZAILTASUNAK ZITUEN FAMILIA BATI «IRUZUR EGITEKO ASMO GAIZTOZ» IRPH ENTIDADES APLIKATZEAGATIK KUTXABANK ZIGORTU ZUEN EPAIA BERRETSI DU PROBINTZIA AUZITEGIAK

IRPH STOP GIPUZKOAK DIO EZ DELA KASU BAKARRA, ETA KARTZELA ZIGORRA ESKATZEA AZTERTZEN DU

XABIER ITURBEren DIMISIOA EXIJITZEN DUGU

Donostia, 2015-4-13

Martxoaren 31eko data izan arren gaur ezagutu dugun epai baten bitartez, Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak guztiz berretsi du Donostiako Merkataritza-Arloko Epaitegiak 2014ko irailaren 30eko datarekin ebatzi zuen epaia. Bertan Kutxabanken jokaeran engainua ikusi zen, bere mailegua ordaintzeko zailtasunak zituen familia bati IRPH Entidades indizea aplikatzean.

Familia honek 2007. urtean etxebizitza bermedun mailegu bat sinatu zuen Kutxarekin, IRPH Cajas indizeari lotuta eta indize hori desagertuko balitz ordezko bezala Euribor+1 ezarriaz. 2012ko ekainean, IRPH Cajas dagoeneko %4eko balioetara gerturatzen ari zelarik, familiak zailtasunak zituen hipoteka ordaintzeko, eta banketxera jo zuen. Ordurako indarrean zegoen EHA/2899/2011 Ministerio-Agindua, zeinek IRPH Cajas indizearen desagerpena ezartzen duen. Ondorioz, Kutxabankek bazekien laster Euribor+1 ordezkoa aplikatu beharko zuela, familia honen egoera nabarmen arinduaz, Euribor+1 indizea IRPH Cajas indizearen oso azpitik baitzegoen.

Baina Kutxabankek ez zion familiari esan laster Euribor+1 ordezkoa izango zuenik eta ez zion ordezko hori berehala aplikatu, eta mailegua beste zortzi urtez luzatzea eskaini zion, modu horretan hileroko kuota zerbait jaiste aldera, nahiz eta horrek zorrarengatik interesak ordaintzeko epea luzatzea ekarriko zuen.

Ondoren sinatu zuten nobazio-kontratuan, eta familiari ezer esan gabe, Kutxabankek desagertzear zegoen IRPH Cajas indizea kendu eta indarrean jarraituko zuen eta darraien IRPH Entidades indizearengatik aldatu zuen. Modu honetan, Kutxabankek adosturiko Euribor+1 ordezkoa ez aplikatzea bermatu zuen, honek interes tipoaren beherapen nabarmena ekarriko bailuke.

Maite Ortiz eta José María Erauskin abokatuek aurkezturiko salaketa aztertu ondoren Merkataritza Arloko Epaitegiak honakoa ebatzi zuen: «entitateak familiari esan behar izan zion IRPH Cajas desagertzear zegoela», eta «datu hauek ez ematea omisio larria izan zen». Ondorioz, nobazio-eskritura baliogabetu zen eta Kutxabank zigortu zen «bidegabe kobraturiko kantitateak itzultzera», kuotak Euribor+1 ordezko indizearekin berriz kalkulatuaz.

Epaia bereziki gogorra da Kutxabanken jokaerak engainua suposatzen duela esatean (gaztelerazko dolo), hau da, norbaiti iruzur egiteko asmo gaiztoa. Gainera, entitateak «azpikeria engainagarriak» erabili zituela dio, ez baitzuen familia informatu, eta mailegu-emaileari nabarmen komeni zaion erreferentzia tipoa sartu zuen kontratuan.

IRPH Stop Gipuzkoa elkartearen balorazioa

Helburu sozialekin sorturiko aurrezki kutxa batek hipoteka ordaintzeko zailtasunak dituen familia bat fede gaiztoz engainatzea guztiz onartezina da, eta epaia berretsi izana ospatzen dugu.

Engainurako fede txarra zegoela frogatuta geratu ondoren, erantzukizun penalak eta kartzela zigorra eskatzeko atea irekitzen da, iruzur honetan eta baita beste batzuetan ere. Izan ere, hau ez da kasu isolatua. IRPH Stop Gipuzkoa elkarteak ezagutzen ditu kasu berdinak, non hipoteka ordaintzeko zailtasunak zituzten familiak engainatuak izan ziren Kutxabankera jo zutenean.

Kutxabankek eta bere erantzule politikoek, PNV, PSE eta PPk berehala zuzendu behar dute oker hau. Iruzur honen bidez kalteturiko familia guztiei kaltea konpondu behar zaie, epaitegietara jotzera behartu gabe. Gainera, Kutxaren presidente eta aurrezki kutxaren gainbeheraren erantzule den Xabier Iturbek dimisioa eman behar du berehala.

Epaia eskuragarri dago Abogados Res-en webgunean eta gure webgune honetako “Epaitegiak” atalean gorde dugu beste epaiekin batera.

IRPHak PROBINTZIA AUZITEGIA ETA MERKATARITZA EPAITEGIAK AURREZ AURRE IPINI DITU

KALTETURIKO FAMILIEK SEGURTASUN JURIDIKO EZA SALATZEN DUTE, ETA MILIOI ASKOKO IRUZUR HAU EZKUTATZEKO PRESIOEN BELDUR DIRA

IRPHa BALIOGABETZEN DUEN EPAI BERRIA, PROBINTZIA AUZITEGIAK AURREKOAK EZEZTATU ARREN

DONOSTIAKO MERKATARITZA ARLOKO EPAITEGIKO EPAILE BERRIAK IRPHa BALIOGABETZEARI EUSTEN DIO. GAINERA LEHEN ALDIZ KUTXABANK INTERES GUZTIAK ITZULTZERA ZIGORTZEN DU, ETA EZ EURIBOR+1 INDIZEAREKIKO ALDEA BAKARRIK

Donostia, 2015-4-9

Donostiako Merkataritza Arloko 1. Epaitegiak Kutxabanken mailegu batetan IRPHa baliogabetzen duen epai berri bat ebatzi du, eta dagoeneko berrogei bat aldiz zigortu du entitate hau. Berrikuntza nagusiak bi dira. Batetik, epaile berri batek ebatzi duela epaia: Itziar Otegui Jáuregui anderea, errefortzu lanetan dabilen ordezko epailea. Eta bestetik, merkataritza arloko epaitegi berdinetik Edmundo Rodriguez Achútegui magistratuak aurrez ebatzi zituen zenbait epai Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak bertan behera utzi ondoren datorrela.

Merkataritza Arloko Epaitegia eta Probintzia Auzitegiaren arteko aurrez aurrekoa dagoela ondorioztatu daiteke. Lehena aditua da gai hauetan eta IRPHaren kaltedunen argudioak babesten ditu argi eta garbi. Probintzia Auzitegia berriz, Gipuzkoako kasuan ez dago merkataritza arloan espezializatua eta IRPHa baliogabetzen duten epaiak atzera botatzen ari da. Azpimarratzekoa da Donostiako Merkataritza Arloko Epaitegiak orain dela gutxi Guadalajarako eta Bartzelonako Merkataritza Arloko Epaitegien babesa jaso duela. Bartzelonako kasuan, Manuel Ruiz de Lara magistratuak IRPH baliogabetzen duten hiru epai ebatzi ditu gutxienez, guztiak Gipuzkoako Probintzia Auzitegiaren jarrera ezagutu ondoren.

IRPH Stop Gipuzkoa plataformak salatu zuen Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak argudio oso eskasak erabili zituela IRPHa baliogabetzen zuen lehen epaia bertan behera uzteko, banketxeek indizearengan «nolabaiteko eragina» izan dezaketela eta gaiak «zalantza larriak» sortzen dituela onartuaz. Horregatik Espainiako Auzitegi Gorenera helegitea aurkeztu zuten, Europar Batasuneko Justizia Epaitegiari aurretiko galderarekin. Kaltetuek uste dute Edmundo Rodríguez Achútegui jaunak hasi zuen bidea nagusituko dela, eta gogorarazi dute zoru-klausula batengatik dirua itzultzeko epaia ebatzi zuen lehen epailea izan zela.

Hala ere, Gipuzkoako kaltedunok ezin dugu ezkutatu segurtasun juridiko eza pairatzen dugulako gure haserrea. Merkataritza gaietan adituak diren epaitegiek IRPHa zalantzarik gabe eta argudio sendoz baliogabetzen dute hainbat probintziatan (Gipuzkoa, Guadalajara eta Bartzelona gutxienez), eta Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak epaiak bertan behera uzten ditu argudio onartezinekin. Hego Euskal Herrian 40.000 mailegu eta estatu espainiar osoan 1,3 milioitik gora kaltetzen dituen eta milioi asko nahasten dituen iruzur hau ezkutatzeko presioen beldur gara.

Gaur ezagutu den epaia Maite Ortiz eta José María Erauskin abokatuek eraman duten kasu bati dagokio berriz ere eta beste berrikuntza oso garrantzitsu batekin dator: kontratuak Euribor+1 ordezko bezala jaso arren Kutxabank interes guztiak itzultzera zigortzen du lehenengo aldiz, eta ez Euribor+1 indizearekiko aldea bakarrik.

Maite Ortiz eta José María Erauskin IRPH Stop Gipuzkoa elkarteko abokatuek Europako Parlamentuan agerraldia egingo dute apirilaren 16an, ostegunez, eta abusuzko IRPH indizearen inguruko xehetasun guztiak azalduko dituzte bertan.

Epaia eskuragarri dago Abogados Res-en webgunean eta gure webgune honetako “Epaitegiak” atalean gorde dugu beste epaiekin batera.